Waar zit de grootste impact bij de ontwikkeling van kinderen met autisme, spraakachterstand of overprikkeling?
Bismillah, as-salāmu ʿalaykum.
Wanneer ouders hulp zoeken voor hun kind met autisme, spraakachterstand, concentratieproblemen of overprikkeling, wordt vaak als eerste gedacht aan therapie. Logopedie, gedragstherapie of andere vormen van begeleiding krijgen meestal de meeste aandacht.
Toch zie ik in de praktijk als kinderdiëtiste steeds opnieuw dat de grootste impact vaak ergens anders begint: bij de basis van het lichaam zelf. En die basis ligt in veel gevallen in de darmen.
Een uitspraak die ik heel vaak zeg: wanneer de juiste bouwstoffen worden gegeten hoort het lichaam te doen wat het zou moeten doen.
Wanneer je kijkt naar de factoren die invloed hebben op de ontwikkeling van een kind, kun je het – gebaseerd op mijn ervaring in de praktijk – ongeveer zo verdelen:
• Voeding & darmgezondheid: 65%
• Slaap & omgeving: 15%
• Therapie: 10%
• Supplementen: 5%
• Detox / ontlasting van het lichaam: 5%
Dat betekent niet dat de andere factoren onbelangrijk zijn. Maar zonder een sterke lichamelijke basis is het vaak moeilijk om echte vooruitgang te boeken.
Voeding en darmgezondheid: ongeveer 65%
In mijn ervaring ligt de grootste impact bij voeding en darmgezondheid.
De darmen zijn namelijk niet alleen verantwoordelijk voor het verteren van voedsel. Ze spelen ook een enorme rol in het immuunsysteem, hormonen en zelfs de communicatie met de hersenen.
De hersenen en de darmen staan voortdurend met elkaar in verbinding via wat we de darm-brein-as noemen. Via deze verbinding kunnen signalen tussen de darmen en de hersenen heen en weer worden gestuurd.
Een interessant feit is dat ongeveer 90% van de neurotransmitter serotonine in de darmen wordt geproduceerd. Serotonine speelt een belangrijke rol bij:
• stemming
• prikkelverwerking
• slaap
• emotionele regulatie
Wanneer de darmflora uit balans raakt, kan dit daarom ook invloed hebben op hoe een kind prikkels verwerkt, hoe het zich voelt en hoe het gedrag zich ontwikkelt.
Daarnaast bevindt ongeveer 70% van het immuunsysteem zich in en rond de darmen. Dat betekent dat de gezondheid van de darmflora een grote rol speelt bij ontstekingen in het lichaam.
Wanneer de darmflora verstoord raakt, kan dit leiden tot:
• chronische laaggradige ontstekingen
• slechtere opname van voedingsstoffen
• voedselgevoeligheden
• een gevoeliger zenuwstelsel
Veel kinderen met ontwikkelingsproblemen hebben daarom ook klachten zoals:
• obstipatie
• diarree
• buikpijn
• voedselgevoeligheden
• eczeem of andere huidproblemen
Dit zijn vaak signalen dat de darmgezondheid ondersteuning nodig heeft.
Mijn ervaring met m’n cliënten is dat wanneer de voeding darm opbouwend wordt (vaak betekent dat dat we eerst door het Picky eating heen moeten werken), de ontwikkeling op gang komt. Denk aan rustiger gedrag, eindelijk spelen (ipv alle gooie met speelgoed) en zeer regelmatig komt ook de spraak op gang. Ps. Het gaat hier dus niet om glutenvrij en lactosevrij, he. Dat is alleen triggers vermijden, en niet opbouwen.
De basis begint vaak al vóór de geboorte
Wat veel mensen niet weten, is dat een kind een groot deel van zijn eerste darmflora van de moeder krijgt.
Dat betekent dat de gezondheid van de moeder een belangrijke rol speelt in de start van het kind.
Veel ouders van deze generatie zijn zelf opgegroeid met een voedingspatroon dat bestond uit:
• brood met zoet beleg
• koekjes
• suiker
• bewerkte snacks
• sterk bewerkte producten
Daarnaast hebben veel mensen in hun leven meerdere keren antibiotica gebruikt, pijnstillers zoals paracetamol genomen of hormonale anticonceptie gebruikt. Al deze factoren kunnen invloed hebben op de darmflora.
Wanneer een moeder zelf al een verstoorde darmflora heeft, kan dat betekenen dat een kind niet met de sterkste basis begint. Dit betekent niet dat een kind automatisch problemen krijgt, maar het kan wel bijdragen aan een kwetsbaarder immuunsysteem en een gevoeliger zenuwstelsel.
Slaap en omgeving: ongeveer 15%
Slaap speelt een enorme rol in de ontwikkeling van kinderen. Tijdens de slaap verwerken de hersenen prikkels, worden herinneringen opgeslagen en vindt herstel plaats.
Kinderen die slecht slapen of voortdurend overprikkeld zijn, kunnen moeite hebben met:
• concentratie
• taalontwikkeling
• emotionele regulatie
Ook de omgeving speelt een rol. Een omgeving met veel prikkels, schermgebruik of constante onrust kan het zenuwstelsel voortdurend activeren.
Overigens heeft voeding hier ook weer een grote rol op, want slaap is een spel der hormonen (een gezonde darm helpt melatonine – het slaaphormoon – maken en ook de hormonen serotonine en ook kan een versierde darmflora zorgen voor teveel streshormoon – cortisol).
Therapie: ongeveer 10%
Therapie kan ontzettend waardevol zijn. Logopedie, gedragstherapie en andere vormen van begeleiding kunnen kinderen helpen om vaardigheden te ontwikkelen.
Maar wanneer het lichaam zelf uit balans is, bijvoorbeeld door ontstekingen of tekorten, zie je vaak dat therapie minder effect heeft.
De begeleiding kan goed zijn, maar wanneer de lichamelijke basis niet wordt ondersteund, blijft vooruitgang soms beperkt.
Supplementen: ongeveer 5%
Supplementen kunnen helpen wanneer er tekorten zijn aan bepaalde vitamines of mineralen die belangrijk zijn voor het zenuwstelsel en de ontwikkeling.
Maar supplementen zijn ondersteunend. Ze kunnen een gezond voedingspatroon en een sterke darmflora niet vervangen. Voeding die niet klopt zorgt voo verminderde opname en creëert ontstekingen. Dus het is niet zo dat we kunnen eten wat we kiezen en dan een pilletje erin kunnen stoppen.
Detox en ontlasting van het lichaam: ongeveer 5%
Het lichaam moet dagelijks afvalstoffen verwerken. Wanneer de darmen, lever en andere ontgiftingssystemen goed functioneren, kan het lichaam deze stoffen goed afvoeren.
Wanneer het lichaam echter overbelast raakt, kan dat invloed hebben op energie, gedrag en prikkelgevoeligheid.
Wanneer we kijken naar kinderen met autisme, spraakachterstand of overprikkeling, is het belangrijk om naar het hele plaatje te kijken.
Therapie, begeleiding en een goede omgeving blijven belangrijk. Maar in mijn ervaring begint echte vooruitgang vaak bij het herstellen van de basis: de voeding en de darmgezondheid.
Wanneer die basis sterker wordt, zien veel ouders dat ook andere gebieden langzaam beginnen te verbeteren.
Soms wordt er jarenlang therapie gevolgd zonder dat er echt vooruitgang lijkt te zijn. Niet omdat de therapie slecht is, maar omdat het lichaam zelf nog uit balans is.
Wanneer de lichamelijke basis wordt ondersteund, zien we vaak dat therapie juist beter kan aanslaan en dat kinderen meer ruimte krijgen om zich te ontwikkelen. Mijn ervaring is 100% da m’n cliënten al van alles hebben geprobeerd, van glutenvrij tot de meest uiteenlopende therapieën, maar dat ze middels de juiste bouwstoffen het meeste resultaat zagen.