Wat niemand je helaas verteld over thuisonderwijs

Bismillah, as-salāmu ʿalaykum.

Thuisonderwijs kan een prachtige keuze zijn. Een keuze die in veel gevallen het beste is voor de dien van je kinderen.

Maar wat vaak vergeten wordt, is dat we in een echte wereld leven waarin idealen botsen met de praktijk. Het idee dat thuisonderwijs altijd en voor iedereen haalbaar is, klopt simpelweg niet. Sterker nog, ik denk dat de meeste zusters erin verzuipen. Dit is wat ik zelf heb gezien. En dit is wat ik ook hoor. Ik kan me zelfs nog herinneren dat er (toen mijn jongste pas twee jaar was) een zuster was met oudere kinderen, en ze vertelde me dat al haar thuisonderwijs gevende vriendinnen bij een psycholoog liepen. Alhoewel ik niet geloofde dat ze loog, kon ik me dit totaal niet voorstellen.

(8 hard years later….)

Wat zaken waar niemand het over heeft. Vriendschappen. Natuurlijk kan het zijn dat je toevallig neefjes en nichtjes hebt, of buren met kinderen met wie je eigen kinderen een mooie band kunnen opbouwen. Misschien zijn er sportclubjes in de buurt die islamitisch verantwoord zijn, en vinden je kinderen daar aansluiting. Maar dit is lang niet voor iedereen weggelegd. Zeker als je meerdere kinderen hebt, wordt het pas echt zoeken. Stel dat je een dochter hebt, daarna een zoon, dan weer een zoon en vervolgens nog een dochter. Dan is het niet alleen zoeken naar vriendjes of vriendinnetjes, maar ook nog hopen dat het klikt. En dat is moeilijk. En dat zij er voor openstaan regelmatig samen te komen. Want bij één kind is het nog wel te doen om die naar een clubje te brengen of naar een vriendin tien kilometer verderop. Maar met meerdere kinderen? Dan wordt het logistiek en mentaal gewoon zwaar. Dan moet je je zoon naar die plek brengen en je dochter weer naar een ander vriendin.

Daarnaast komt het ook natuurlijk vaak voor dat andere kinderen wél naar school gaan. En kinderen die naar school gaan, hebben meestal na schooltijd minder behoefte om nog af te spreken. Ze hebben hun sociale prikkels al gehad of een vriendje van school mee naar huis. Het is voor thuisonderwijsgezinnen soms heel moeilijk om daar tussen te komen. En hoewel het soms lukt, zie ik in de praktijk dat het bij het merendeel van de gezinnen niet lukt. En als kinderen te weinig sociale verbinding ervaren, kan dat zich gaan uiten in gedrag. Niet omdat ze lastig zijn, maar omdat er een behoefte niet wordt vervuld. En wat gebeurt er als een kind zich eenzaam voelt, zich verveelt, zich niet begrepen of verbonden voelt? Dan gaat het gedrag vertonen dat afwijkt. En dat is logisch. Vriendschap, verbinding, ergens bij horen dat zijn basisbehoeftes. En als die basisbehoeftes niet worden vervuld, ontstaan er problemen. Dat geldt trouwens ook voor ons als moeders. Wanneer je als moeder altijd alleen bent met je kinderen, zonder gelijkgestemde vrouwen om je heen, dan raak je uitgeput.

Misschien red je het nu wel omdat je nog een kindje tussen de nul en vier hebt, en voelt het nog overzichtelijk. Maar veel moeders beseffen niet dat kinderen die ouder worden, andere dingen nodig hebben. Een kind van acht of negen heeft simpelweg meer uitdaging nodig, meer sociale input, meer reuring. Met mijn twee peuters kom ik er echt nog wel mee weg om voornamelijk thuis, in het park, de kinderboerderij, de speeltuin of bij oma te zijn. Oudere kinderen hebben meer nodig dan de huis-tuin- en keukendingen. Uitstapjes maken klinkt dan bijvoorbeeld leuk, maar daar komen weer praktische obstakels bij kijken. Niet iedereen heeft een auto. Niet iedereen heeft eindeloos energie.

En als je dan met drie kinderen, waaronder een baby of dreumes, naar een museum oid wilt, dan wordt dat al snel een uitputtingsslag. Je wil je ene kind iets leren of voorlezen, maar je andere kind kruipt rond of moet gevoed worden. En dan voel je je verscheurd. Het is geen onwil, maar gewoon veel. In de thuisonderwijswereld wordt vaak gezegd dat het niet logisch is dat kinderen op basis van hun leeftijd en postcode bij elkaar in de klas zitten. Dat het niet logisch is om ze hetzelfde curriculum te geven, terwijl iedereen andere interesses heeft.

Maar niemand vraagt zich af hoe logisch is dat jij je kindje van 6 lesgeeft terwijl je je baby probeert te voeden en je peuter uit de gordijnen probeert te houden. Is dat dan wel logisch?

En dan hebben we het nog niet eens gehad over de gezondheid van de moeder. Ik ben zelf diëtiste en werk met vrouwen met chronische klachten. Vrouwen die kampen met vermoeidheid, prikkelbaarheid, concentratieproblemen, brain fog, depressieve gevoelens. Vrouwen die uitgeput zijn maar gewoon doorgaan. En die klachten verdwijnen niet door ‘gezond’ te eten. Want wat we ‘gezond eten’ noemen, is vaak niet genoeg om schade uit het verleden te herstellen.

Chronische tekorten los je niet op met alleen maar “gewoon gezond” te gaan eten. Daarvoor heb je echt darmhelende voeding nodig. En zolang vrouwen denken dat ze gezond bezig zijn terwijl ze eigenlijk niet darm helend eten, blijven ze in een staat van chronische uitputting. En dat is geen goede basis voor thuisonderwijs.

Ik weet hoe het is, want ik was zelf ook die moeder. Ik was moe, overprikkeld, vaak somber. Maar alhamdulillah heb ik mijn gezondheid hersteld. Toch blijft het intensief. Zelfs nu ik gezonder ben dan de gemiddelde vrouw, blijft het een uitdaging om thuisonderwijs te geven.

En nu denk je misschien: ben je dan helemaal niet meer enthousiast over thuisonderwijs? Jawel, absoluut. Maar ik ben ook realistisch. Ik geloof dat het het beste kán zijn voor de dien van je kind, maar niet als het je kapot maakt. Niet als jij als moeder wegvalt. Niet als je gezin eronder lijdt.

Want uiteindelijk gaat het niet alleen om het kind. Als jij als moeder uitgeput bent, krijg je frictie in je huwelijk, krijg je kinderen die zich vervelen of niet voldoende uitdaging krijgen. En dan moet je jezelf afvragen: wat is beter? Verzuipen in een systeem dat je theoretisch het beste vindt? Of een andere keuze maken, zoals je kind naar een islamitische school sturen, en de vrijgekomen tijd gebruiken om jezelf te verbeteren? Zodat je als moeder sterker wordt, je huwelijk meer diepgang krijgt, je kinderen een rustiger en fijner thuis ervaren? Als je aan het verzuipen bent, is het dan nog gewoon wijzer om ze naar een islamitische school te sturen, zodat jij die tijd en ruimte kan gebruiken voor het creëren van een fijne familie cultuur waar ze graag naar terug willen komen. Tuurlijk worden kinderen bij een islamitische school beïnvloed, en vast niet allemaal positief. Maar als jij door ze naar school te sturen rust en balans kunt creëren in je huis, dan is wel wellicht op de langere termijn wel een gezondere optie.

Iets anders wat vaak vergeten wordt: het feit dat je altijd met je kinderen bent, betekent niet dat je een band met ze hebt. Diep van binnen weten we dat. Een band bouw je niet met aanwezigheid, maar met kwaliteit. En die band die ga je nodig hebben als je wilt dat ze jou zien als persoon om naar op te kijken. Een persoon waarvan ze advies zullen adviseren.

Dus als jij voelt dat je aan het overleven bent, wees dan moedig genoeg om opnieuw te kijken. Wat heb jij nodig als moeder? Wat heeft je huwelijk nodig? Wat hebben je kinderen écht nodig? Ga met je man om tafel en kijk hoe jullie het samen kunnen dragen. Misschien betekent dat dat je man op zoek moet gaan naar een andere vorm van werken. Misschien betekent het dat je verhuist naar een plek waar wél een netwerk is. Misschien betekent het zelfs dat jullie over een paar jaar emigreren. Alles mag op tafel liggen.

Want we willen niet overleven. We willen groeien. We willen bloeien. We willen thuissituaties creëren waar kinderen graag thuiskomen. Waar rust is. Waar verbinding is.

Heb je kleine kinderen en wil je in de toekomst thuisonderwijs geven? Of geef je al thuisonderwijs en wil je dit absoluut blijven doen? Weet dan dat het echt noodzakelijk is om een plan te maken. Schrijf alle punten op waar je momenteel tegenaan loopt met thuisonderwijs, en ga hier dan ook actief mee aan de slag.

Weet dat dingen over het algemeen niet vanzelf beter worden, maar dat er echt wel stappen gezet moeten worden om het vol te kunnen houden. Loop je bijvoorbeeld aan tegen het feit dat je slecht slaapt? Overweeg dan of het, in het belang van het gezin, verstandig is om bijvoorbeeld kinderen of baby’s zelf te leren in slaap vallen.

Weet je dat je chronisch vermoeid bent en dat je darmgerelateerde klachten hebt? Weet dan dat je daar actief mee aan de slag moet. En weet ook: dit doe je omwille van Allah, omdat je omwille van Hem thuisonderwijs geeft. Het is iets wat je voor Allah doet.

Want in deze wereld vol fitan willen we dat onze kinderen ons huis zien als dé plek om te zijn (naast de huizen van Allaah uiteraard).

(Wat betreft mijn eigen situatie: wij hebben jarenlang de middelen genomen om te emigreren naar een islamitisch land, waar we nu wonen en maandag t/m donderdag voor drie uurtjes per dag een prive docente hebben waar onze oudste twee naar toe gaan. Toen wij emigreerden hadden we niet veel, maar Allaah Zijn belofte is waar: Hij voorziet diegenen die omwille van Hem emigreren. En nu hebben wij een veel beter leven hier).

Ps. Middelbare school A.U.B. niet doen. Ik heb van meerdere mensen begrepen dat daar gedeald wordt, dat er voorbehoedmiddelen op het toilet beschikbaar zijn en dat er gezoend wordt in het toilet (ook hier geldt; dit zal vast per school anders zijn. Maar hoe wijs is het om kinderen die in de piek van hun jeugd zijn samen te gooien, jongens en meisjes door elkaar heen).

Ik ben heel benieuwd wat je van het artikel vindt. Wil je thuisonderwijs gaan geven, of geef je al thuisonderwijs en wil je dit blijven doen? Heb je behoefte aan tips en adviezen die ik heb toegepast en nog steeds toepas? Laat het me even weten in de comments. Bij genoeg interesse zal ik hier een nieuw artikel over maken.

Gerelateerd artikel: 7 dingen die ik heb geleerd over het moederschap (na tien jaar moeder te zijn)