Glutenvrij eten: voeding of alleen vulling?

Bismillah, as-salāmu ʿalaykum.
Steeds vaker hoor ik dat ouders of volwassenen kiezen voor glutenvrij (of suikervrij of lactosevrij eten) om klachten te verminderen. Dat kan zeker een belangrijke eerste stap zijn, vooral bij kinderen met autisme, spraakachterstand of andere gevoeligheden. Glutenvrij eten kan symptomen tijdelijk verminderen en triggers elimineren en het kan een goede start zijn om het lichaam rust te geven. Maar vaak gaat het niet ver genoeg, omdat de focus vooral ligt op wat er niet gegeten mag worden, en niet op wat het lichaam en brein écht nodig hebben.
Er zijn verschillende redenen waarom alleen glutenvrij eigenlijk maar 10% van het hele voedingsplaatje is. Vandaag ga ik je uitleggen welke dat zijn. Let’s go.
- Veel kinderen die glutenvrij gaan eten, vervangen hun normale voeding al snel door lege producten, zoals rijstwafels, maïswafels of glutenvrije crackers. Het glutenprobleem wordt opgelost, maar het brein en lichaam missen de essentiële bouwstoffen: eiwitten, gezonde vetten, ijzer en andere micronutriënten. Hierdoor kunnen concentratie, energie en algemene ontwikkeling achterblijven. Voor kinderen die al uitdagingen hebben, zoals autisme of spraakachterstand, is het extra belangrijk dat hun dieet deze voedingsstoffen wél levert. Lege voeding aanbieden (dus de crackers etc) en dan supplementen geven is NIET hetzelfde als echt goede voeding eten. Wanneer een kindje niet echte, goede voeding eet, dan zie je over het algemeen gewoon dat de organen en systemen niet kunnen functioneren zoals ze hadden horen te functioneren (denk dus ook aan de hersenen en het zenuwstelsel).
- Het is belangrijk dat glutenvrij eten niet het eindpunt is. Vaak kunnen gluten tijdelijk niet goed worden verdragen omdat de darmen nog zwak zijn. Weglaten is dan logisch. Maar in plaats van alleen gluten te vermijden, is het beter om de darmen actief te ondersteunen en het dieet te versterken. Oftewel (even heel kort door de bocht hier): het feit dat gluten klachten veroorzaken komt door een beschadigde darmwand met “gaatjes”, in plaats van dan alleen gluten weglaten, wil je die “gaatjes” weer dichten. Dit doe je met darm helende voeding (dus weer niet met supplementen). Overigens is het belangrijk om te zeggen dat darm helende voeding in combinatie met voeding die leeg en lastig te verteren is (zoals maiswafels en glutenvrij brood) alsnog niet zinvol is. Die lege voeding blijft de darmen irriteren en beschadigen, dus het feit dat er dan darm helende voeding wordt aangeboden helpt misschien wel iets, maar het lichaam blijft getriggerd worden. Dus volledig oplossen gaat zo niet. Je wilt dus alle lege voeding weglaten, dus ook de maiswafels en het glutenvrij brood, en de voeding volledig glutenvrij maken. Mijn dochter had een tarwe allergie en dus stopten we met tarwe. Waren we daar gestopt dan had ze waarschijnlijk nu nog geen tarwe kunne eten. Echter hebben we naast weggelaten gewerkt aan de darmen weer sterk maken. En nu is ze genezen van haar tarwe allergie (en histamine intolerantie, hooikoorts etc). Alhamdoullilah.
Trouwens, nog iets over kieskeurig eten (want misschien denk je nu van “ja maar mijn kind lust alleen maar maiswafels”. Snap ik. Ik ben kinderdiëtiste met als expertise kieskeurig eten, dus ik snap je argument): kieskeurig eten heeft oorzaken (heb ik onlangs een blog over geschreven, zoek die eventueel even op). Wanneer je die aanpakt gaat het grootste gedeelte van de kinderwens gewoon goed eten. Ook de kinderen die voorheen alleen maar dadels, maiswafels en rijst met superfijn gesneden en verstopte kip aten.
Het kernpunt is hopelijk duidelijk: glutenvrij eten kan een goede start zijn, maar het is geen symptoomvrij dieet op zich. De echte impact komt in shaa Allaah wanneer we kijken naar het totale voedingspatroon, de gezondheid van de darm en de voedingsstoffen die nodig zijn voor het lichaam en brein. Op die manier wordt glutenvrij eten een volwaardige oplossing, in plaats van een tijdelijke symptoombestrijding.
Dus: glutenvrij eten? Kan een goede eerste stap zijn. Maar focus je op: wat dan wél. En hoe pak je de reden aan dat het lichaam zo zwak is om een natuurlijke stof als gluten niet aan te kunnen. Wanneer je dat aanpakt dán pak je met glutenvrij eten de echte oorzaak aan.
Liefs, Sabrina umm Meryem
Vragen? Mag altijd. Appen is het snelste. Zie WhatsApp icoon op deze website
Kortom: focus niet alleen op wat weg moet, maar ook op wat toegevoegd kan worden, ondersteun de darmen en geef het lichaam de juiste bouwstoffen. Zo krijgt glutenvrij eten pas echt effect, zowel bij kinderen als bij volwassenen, en verandert het van “alleen vulling” in echte voeding.