Wat is self-care echt?

Bismillah, as-salāmu ʿalaykum.

Self-care is tegenwoordig overal te horen. Overal wordt gezegd dat je jezelf moet verwennen met maskertjes, een avondje Netflix of een rustig momentje voor jezelf. Op social media lijkt self-care vooral te draaien om luxe en guilty pleasures. Maar wat als ik je vertel dat veel van deze dingen je eigenlijk niet helpen en zelfs schadelijk kunnen zijn voor je geestelijk welzijn?

Neem bijvoorbeeld Netflix en andere streamingdiensten. Veel films en series bevatten magie, toveren, muziek en scènes van zina. Toveren is haram, omdat het eigenlijk neerkomt op het aanbidden van jinns (liefde voor Allaah en liefde voor Frozen of Harry Potter kan niet in hetzelfde hart bestaan), en muziek en zina zijn ook dingen waar Allaah niet tevreden mee is. Zelfzorg met deze dingen voedt je lichaam en geest niet zoals het zou moeten en kan juist leiden tot overprikkeling en spirituele vermoeidheid.

Echte self-care gaat dieper dan verwennerij

Self-care is de zorg voor jezelf op een manier die je lichamelijk, mentaal, emotioneel én spiritueel ondersteunt. Het gaat erom dat je je lichaam en geest geeft wat ze écht nodig hebben, zodat je energie hebt, mentaal scherp bent en je dagelijkse leven met kracht en focus kunt leven.

Een van de meest onderschatte vormen van self-care is gezond en voedzaam eten. Wanneer je goed en darm-helend eet, voel je je energiek, mentaal helder en emotioneel stabiel. Hierdoor heb je veel minder behoefte aan oppervlakkige ontspanning zoals urenlang series kijken of eindeloos podcasts luisteren.

Toen ik nog ongezonde darmen had was ik altijd overprikkeld en had ik altijd me-time en self care nodig. Maar door dan me-time te nemen (oftewel m’n kinderen wegsturen) los je het probleem niet op: het feit dat je vermoeid en overprikkeld bent. Door het lichaam de juiste bouwstoffen te geven hoor je je niet eens zo te voelen.

Zelfzorg in de praktijk: kwaliteit boven kwantiteit

Ik dacht vroeger dat self-care vooral iets ongezonds moest zijn: een zak chips, een lange podcast, of drie uur op de bank hangen. Maar inmiddels weet ik dat self-care veel meer is dan dat. Voor mij is de beste vorm van self-care juist wat ik kan doen als mijn kinderen even weg zijn. En omdat mijn kinderen niet naar school gaan, zijn dat geen lange uren. Van de drie uur dat ze weg zijn, mag ik bijvoorbeeld een uur lang koffie drinken, een podcast luisteren en echt niets hoeven. Gewoon ontspannen en genieten van iets dat ik leuk vind, zoals interieurdesign of een andere toegestane halal hobby.

De andere twee uur van die drie besteed ik aan dingen die echt goed voor me zijn, ook al lijken ze misschien niet direct op wat de meeste mensen self-care noemen: sporten, daglicht pakken op het balkon, even in de kou zitten, Koran luisteren of reciteren, dhikr doen, of gewoon uitstaren en Allaah danken. Geen nieuwe informatie, geen prikkels, gewoon zijn. We hoeven niet altijd nieuwe podcasts te beluisteren en van alles te leren.

Een andere vorm van self-care die ik enorm waardeer is mealpreppen. Door maaltijden van tevoren klaar te maken en gezond te eten, blijft mijn energie hoog, mijn brein scherp en mijn lichaam sterk. Als dit goed geregeld is, merk ik dat ik eigenlijk nauwelijks ‘extra’ self-care nodig heb, omdat ik al goed voor mezelf zorg.

Heeft iemand die energiek wakker wordt en zich mentaal scherp voelt veel selfcare en me-time nodig? Veel minder. As we speak zit m’n man in het buitenland en ben ik al tien dagen met zieke kinderen en de bijbehorende slechte nachten (en m’n kids gaan niet naar school) en ik zou echt wel graag een uurtje voor mezelf willen at this point, maar ik voel me nog prima, Alhamdoullilaah.

Spirituele self-care

Echte self-care omvat ook je spirituele gezondheid. Een hart dat dicht bij Allaah staat, rust en focus geeft, is onmisbaar. Koran luisteren, reciteren, dhikr doen en dankbaarheid tonen zijn misschien simpele handelingen, maar ze hebben een diepe impact op je welzijn. Wanneer je hart, lichaam en geest in balans zijn, heb je veel minder behoefte aan escapisme of oppervlakkige verwennerij.